عزیز داداش سلام، رسیدیم به فصل چهارم آموزشهای سریال صفر تا هزار کسب و کار با موضوع تاب آوری در کسب و کار .
فروشت نصف شده. هزینه‌هات دو برابر. هر شب با یه فکر سنگین می‌خوابی و هر صبح با یه حال بد بیدار میشی. به خودت می‌گی «یعنی کارم تمومه؟» و بعد یه صدایی ته دلت می‌گه «نه، ولی نمی‌دونم چیکار کنم».
اگه این حال و روز برات آشناست، این قسمت سریال خیلی برات کاربردیه. چون امروز می‌خوایم درباره تاب آوری در کسب و کار حرف بزنیم. از اون جنس صحبت هایی که دقیقا برای الان شما که شرایط بالا رو داری مناسبه…
تاب آوری در کسب و کار یعنی چه؟
بذار یه تعریف ساده ازش داشته باشیم ، تاب آوری یعنی وقتی یه مشکل پیش میاد، به جای اینکه وایستی و بگی «دیگه نمیشه»، راه‌حل پیدا کنی و به مسیرت ادامه بدی. همین. نه بیشتر، نه کمتر.
ولی این تعریف ساده، یه دنیا معنی پشتش داره. چون خیلی از ماها فکر می‌کنیم داریم با مشکلات می‌جنگیم، در حالی که فقط داریم تحملشون می‌کنیم. و این، فرقش زمین تا آسمونه. در ادامه بیشتر برات توضیح میدم.
تفاوت تحمل کردن و تاب آوری چیست؟
فرض کن فروشت کم شده. حالا دو تا مسیر داری:
مسیر اول: تحمل کردن
می‌گی «خب، بازار خرابه، مردم پول ندارن، دیگه کاریش نمیشه کرد». و همین‌طور ادامه میدی. هر روز صبح میری سر کار، هر شب خسته برمی‌گردی، و ته دلت یه بار سنگین داری که هر روز سنگین‌تر میشه. این، تحمل کردنه. و تحمل کردن، معمولاً به استرس بیشتر و کاهش کارایی می‌رسه. چون تو داری با خودت کلنجار میری ، بدون اینکه حلش کنی.
مسیر دوم: تاب آوری یا تعامل کردن
در مسیر دوم وقتی می‌پرسی «چرا فروشم کم شده؟» شرایط رو توجیح نمیکنی و شروع می‌کنی به تحلیل و پیدا کردن علت ها. مثلا می‌بینی مشتری‌ها دیگه حضوری خرید نمی‌کنن و از فضای آنلاین و وب سایت ها و اینستاگرام خرید میکنن. پس تصمیم می‌گیری یه پیج بسازی و محصولاتت رو اونجا هم بفروشی. بعد از چند ماه، فروشت نه تنها به حالت قبل برمی‌گرده، بلکه بیشتر هم میشه.
می‌بینی تفاوت چیه؟ تحمل کردن، یعنی سکون. تاب آوری، یعنی حرکت. تحمل کردن، یعنی انفعال. تاب آوری، یعنی فعال بودن. و این تفاوت، می‌تونه تفاوت بین مرگ و زندگی یه کسبوکار باشه.
چرا کسب و کارم در برابر مشکل مقاوم نیست؟
حالا شاید بپرسی چرا کسب و کار من، در برابر مشکل مقاوم نیست. جوابش اینه: چون کسب‌وکارهای کوچیک، منابع مالی و انسانی کمتری دارن. یعنی وقتی یه مشکل پیش میاد، نمی‌تونن مثل شرکت‌های بزرگ با پول و نیروی زیاد حلش کنن. پس توانایی مقابله و بازگشت، برای بقاشون ضروریه. و اگه این توانایی نباشه، اولین مشکل می‌تونه آخرین مشکل باشه.
چرا کسب و کارهای کوچیک زودتر ورشکست میشن؟
همین‌جاست که جواب سؤال «چرا کسب و کارهای کوچیک زودتر ورشکست میشن» مشخص میشه. ورشکستگی کسب‌وکارهای کوچیک، معمولاً از یه مشکل بزرگ نمیاد. از یه سری مشکل کوچیک میاد که پشت سر هم بوجود میان و کسی بهشون رسیدگی نمی‌کنه. هر مشکل کوچیک، یه ترک روی دیوار ایجاد میکنه. و اگه اون ترک‌ها ترمیم نشن، دیوار یه روز می‌ریزه.
چرا بعضی کسب و کارها با مشکل قوی تر میشن؟
ولی برعکسش هم هست. بعضی کسب‌وکارها، با مشکل قوی‌تر میشن. چرا؟ چون با مشکل روبرو میشن، تحلیلش میکنن، و از دلش یه راه‌حل جدید بیرون میارن. مثلاً کرونا، برای خیلی از کسب‌وکارهای سنتی یه فاجعه بود. ولی همون کرونا، باعث شد خیلی از کسب‌وکارها آنلاین بشن و بعد از کرونا، فروششون چند برابر بشه. این یعنی چی؟ یعنی مشکل، خودش فرصت نیست. ولی می‌تونه فرصت‌ساز باشه، به شرطی که تو باهاش تعامل کنی، نه اینکه فقط تحملش کنی.
مجموعه چاپانه خود من در دوران کوران خیلی بهتر درامد داشت. مردم دیگه رفت و امدها رو کم کرده بودن و همه کارهاشون رو انلاین سفارش میدادن و حجم سفارشات چاپی مجموعه چاپانه من خیلی بیشتر از قبل کرونا شده بود…
چطور کسب و کارم رو در برابر بحران مقاوم کنم؟
حالا برسیم به اصل ماجرا. چطور کسب و کارم رو در برابر بحران مقاوم کنم؟ جوابش توی سه تا ویژگی یه کسبوکار تاب آوره ، اگه میخوای در برابر بحران های کسب و کار مقاوم بشی و مثل خیلی های دیگه از بازار حذف نشی ، باید شرایط یک کسبوکار تاب آور و مقاوم رو در بیزینس خودت پیاده کنی.
۳ ویژگی یک کسب و کار تاب آور:
ویژگی اول: پویا، فعال و انعطاف‌پذیر در برابر تغییرات
به نظرت کسبوکار تاب آور، با تغییرات می‌جنگه؟ نه. با تغییرات، خودش رو وفق می‌ده. وقتی بازار عوض میشه، استراتژی‌ش رو عوض میکنه. وقتی مشتری‌ها سلیقه‌شون عوض میشه، محصولش رو عوض میکنه. این انعطاف‌پذیری، کلید بقاست.
ویژگی دوم: خلاق در مواجهه با مشکلات
کسبوکار تاب آور، وقتی با مشکل روبرو میشه، دنبال راه‌حل‌های جدید می‌گرده، نه راه‌حل‌های تکراری. مثلاً اگه فروش حضوری کم شده، به جای اینکه فقط تبلیغ کنه، می‌ره سراغ فروش آنلاین. این خلاقیت، از دل مشکل بیرون میاد.
ویژگی سوم: توانایی پیش‌بینی و برنامه‌ریزی برای شرایط غیرمنتظره
و سومین ویژگی، که شاید مهمترین باشه، اینه که کسبوکار تاب آور، قبل از اینکه مشکل پیش بیاد، خودش رو آماده میکنه. یعنی برنامه داره. یعنی سناریوهای مختلف رو در نظر می‌گیره. اگه فروش ۲۰ درصد کم بشه، چیکار کنه؟ اگه هزینه‌ها ۳۰ درصد زیاد بشه، چیکار کنه؟ این آمادگی، باعث میشه وقتی مشکل پیش میاد، غافلگیر نشه.
چطور از ورشکستگی کسب و کار جلوگیری کنم؟
حالا جواب سؤال «چطور از ورشکستگی کسب و کار جلوگیری کنم» رو برات بگم، جلوگیری از ورشکستگی، یه کار مقطعی و لحظه ای نیست. یه عادت روزانه‌ست. یعنی هر روز، به جای اینکه مشکلات رو تحمل کنی، باهاشون تعامل کن. هر روز، یه قدم کوچیک به سمت حل مشکل بردار. این قدم‌های کوچیک، بعد از چند ماه، تبدیل به یه دیوار محکم میشن که کسب‌وکارت رو از ورشکستگی نجات می‌ده.
وقتی دقیقا در بحران داری غرق میشی به این راحتی نمیشه کسب و کار رو نجات داد در مقایسه با زمانی که اقداماتی انجام دادی که در بحران به خیلی شرایط برات سخت نمیشه. کسب و کارهایی ورشکشت میشن که هیچ برنامه برای حوادث احتمالی نداشتن و هیچ امادگی برای مقابله ندارن.
دقیقا مثل یک سفر تفریحی میمونه، اگر در این سفر لیدر گروه همه شرایط و احتمالات رو در نظر گرفته و برای هر مشکلی فکر و برنامه ریزی قبلی وجود داشته باشه، این گروه به راحتی سفر میکنن و به همه خوش میگذره، اما اگه لیدر به مسیر و مشکلاتش آشنا نباشه، چه اتفاقی به نظرت میفته؟ الان دیگه فکر کنم دقیق متوجه شدی که چطوری میشه جلو ورشکستگی رو بگیری و اینم متوجه شدی اونهایی که روشکست شدن از کجا چوب خوردن، درست میگم؟
چرا در شرایط بد اقتصادی کسب و کارم دوام نمیاره؟
و آخرین سؤال. چرا در شرایط بد اقتصادی کسب و کارم دوام نمیاره؟ جوابش اینه: چون توی شرایط ناپایدار اقتصادی، مشکلات پشت سر هم می‌آن. و کسی که تاب آوری نداشته باشه، با اولین مشکل از پا در میاد. ولی کسی که تاب آوری داشته باشه، با هر مشکل قوی‌تر میشه. و در نهایت، توی همون بازار بد اقتصادی، سهم بیشتری از رقبا می‌گیره.
شرایط بد اقتصادی در همون مثال سفر تفریحی ، دقیقا زمانی است که طوفان و برف و کولاک و مه و زلزله و … همه با هم سرگروه خراب میشن….. شرایط بد اقتصادی دیگه فقط کم بودن فروش نیست! از در و دیوار برای کسب و کارهایی که تاب آوری ندارن مشکل میباره… تا حالا تو این شرایط بودی؟
جمع‌بندی قسمت اول فصل چهارم سریال
در این قسمت با معنی تاب آوری در کسب و کار آشنا شدیم و متوجه شدیم تاب آوری، یه انتخاب نیست. یه ضرورته. و تفاوتش با تحمل کردن، توی یه کلمه‌ست: اقدام.
تحمل کردن، یعنی سکون. تاب آوری، یعنی حرکت. و کسی که حرکت کنه، حتی توی بدترین شرایط، می‌تونه کسب‌وکارش رو نجات بده. پس از همین امروز شروع کن. به جای تحمل کردن، تعامل کن. به جای سکون، حرکت کن. و ببین چطور کسب‌وکارت، با هر مشکل قوی‌تر میشه. به قول معروف مشکلی که تو رو نکشه ، قوی ترت میکنه….
سوالات متداول تاب‌آوری در کسبوکار
لینک‌های مرتبط
- صفحه اصلی سریال صفر تا هزار
- صفحه اصلی فصل چهارم: تاب‌آوری در کسبوکار
- قسمت بعد: چهار مشکل رایج در اکثر کسب‌وکارها
- رزرو وقت مشاوره با داداش رضا برای حل چالش های کسب و کار و ایجاد تاب آوری
سوالی داشتی کمی پایین‌تر در قسمت دیدگاه‌ها بنویس، خودم شخصاً جواب میدم.
ی. …. ال…. ع اد…ا .
یعنی چی ؟ این یک رازه ، رازی که ناچارم تا فصل یازدهم سریال صفر تا هزار کسب و کار در سینه نگه دارم ، رازی که باعث شد عاشقانه این سریال هزار قسمتی رو برای شما ضبط کنم و شما بدون یک ریال پرداخت هم بتونین این هزار قسمت رو ببینین… در فصل یازدهم سریال متوجه این راز عظیم خواهی شد….
ارادت، داداش رضای کسب و کارهای ایران
